Reabilitasiya və Modernizasiya
Atıksu və su təmizləmə obyektlərində modernizasiya qərarı çox vaxt iki səbəbdən yaranır: (1) sistem sabit işləmir, nasazlıqlar və dayanmalar çoxdur; (2) enerji sərfiyyatı yüksəkdir və proses performansı tələb olunan səviyyəni vermir. Reabilitasiya və modernizasiya — bu problemləri mərhələli və ölçülə bilən şəkildə həll etməkdir.
Adventa Water yanaşması sadədir: əvvəl real vəziyyəti ölçürük, sonra riskləri prioritetləşdiririk, ardınca BoQ və icra planı ilə işi idarə oluna bilən “proqram”a çeviririk. Məqsəd: modernizasiya nəticəsinin şans deyil, planlı nəticə olması.
Modernizasiya Yol Xəritəsi (Audit → İcra)
Uğurlu modernizasiya layihəsi 3 əsas mərhələyə bölünür: texniki audit, yol xəritəsi/BoQ və icra (EPC). Aşağıdakı sxem bu ardıcıllığı və çıxışları göstərir.
Modernizasiya nə zaman lazımdır?
Əgər obyekt “işləyir”, amma sabit deyil — bu, modernizasiya üçün ən tipik səbəbdir. Aşağıdakı indikatorlar adətən modernizasiya ehtiyacını göstərir:
- • Dayanmalar və nasazlıqlar artıb
- • Enerji sərfiyyatı yüksəkdir (kWh/m³ izlənmir)
- • Effluent keyfiyyəti dalğalanır
- • Operator iş yükü çoxdur, manual müdaxilə çoxdur
- • SCADA məlumatları qeyri-dəqiq və ya məhduddur
Səhv yanaşma nədir?
Modernizasiyada ən böyük itki “dərhal avadanlıq almaq”dan başlayır. Audit olmadan edilən alışlar çox vaxt prosesə uyğun gəlmir, montajda əlavə işlər çıxır və nəticə ölçülmür.
- • Dizayn yoxdur → yanlış seçilən avadanlıq
- • BoQ yoxdur → büdcə şişir
- • Schedule yoxdur → obyekt planlaşdırılmadan dayanır
- • Commissioning planı yoxdur → sistem “işə düşmüş kimi” görünür, amma stabil deyil
Modernizasiya Çərçivəsi: Nələri Yeniləyirik?
Hər obyekt fərqlidir, amma modernizasiya adətən eyni bloklara bölünür. Biz tədbirləri prioritetləşdirərək mərhələli icra edirik.
Nasoslar, blower-lar, mixers, valflar, aerasiya elementləri, grit/primary/secondary bloklar – performans və servis riskləri üzrə.
MCC panellər, VFD-lər, qoruma sistemləri, enerji ölçmə və KPI (kWh/m³) dizaynı.
Tag strukturu, historian, alarm matrix, PLC logic modularlaşdırma və proses nəzarəti (DO/PID tuning).
SRT/DO strategiyası, nitrifikasiya sabitliyi, kimyəvi dozalama və effluent dalğalanmasının azaldılması.
Büdcə və Həcm Nəzarəti (Scope Control)
Modernizasiyada “scope creep” ən böyük risklərdən biridir. Buna görə biz işi üç alətlə idarə edirik: BoQ, master schedule (MS Project) və qəbul meyarları.
- • BoQ: material və iş həcmini şəffaf edir
- • Schedule: mərhələli icra və downtime nəzarəti
- • Acceptance criteria: test protokolları və performans göstəriciləri
- • Change control: əlavələrin rəsmi idarə olunması
Siz nə əldə edirsiniz?
Modernizasiya layihəsi sonunda sifarişçi yalnız yenilənmiş sistemi deyil, həmin sistemi idarə etmək üçün bütün sənədləri və qəbul paketini alır.
- • Prioritet tədbirlər
- • Risklər və baseline KPI
- • Mərhələli icra planı
- • BoQ (material + iş həcmi)
- • Vendor müqayisəsi
- • MS Project schedule
- • Montaj + QA/QC
- • Test protokolları
- • SCADA/PLC işə salınması
- • As-built sənədlər
- • O&M təlimat və operator təlimi
- • Final qəbul aktları
Modernizasiya qərarını audit ilə əsaslandıraq
Mövcud obyektinizi qiymətləndirək, riskləri prioritetləşdirək və modernizasiya üçün konkret yol xəritəsi + BoQ hazırlayaq. Sorğu göndərin — ilkin texniki qiymətləndirmə edək.
Tez-tez verilən suallar (FAQ)
Reabilitasiya və modernizasiya nədir? +
Reabilitasiya – mövcud obyektin işlək vəziyyətinin bərpası və risklərin azaldılmasıdır. Modernizasiya isə prosesin və idarəetmənin yeni səviyyəyə çıxarılması: enerji, sabitlik, automatlaşdırma və performansın artırılmasıdır.
Modernizasiya üçün ilk addım nə olmalıdır? +
İlk addım texniki auditdir: mexaniki, elektrik, SCADA və proses üzrə real vəziyyətin ölçülməsi və risklərin çıxarılması. Audit olmadan modernizasiya çox vaxt “tahminə” əsaslanır və büdcə itkiləri yaradır.
BoQ nədir və niyə vacibdir? +
BoQ (Bill of Quantities) material və iş həcminin strukturlaşdırılmış siyahısıdır. BoQ büdcəni şəffaf edir, vendor müqayisəsini asanlaşdırır və icrada “əlavə xərclər” riskini azaldır.
Modernizasiya zamanı obyektin fəaliyyəti dayanmalıdır? +
Çox vaxt yox. Mərhələli icra (phasing) ilə kritik sistemlərdə dayanmaları minimuma endirmək mümkündür. Bunun üçün schedule və risk planı əvvəlcədən hazırlanmalıdır.
Nəticə necə ölçülür? +
Nəticə KPI-larla ölçülür: enerji (kWh/m³), proses sabitliyi (DO, effluent dalğalanması), alarm statistikası, dayanmaların sayı, operator müdaxiləsi və qəbul testləri.